Hicri Takvim: Bugün Hicri Tarih Kaç? Canlı Hicri Takvim Aracı

By the Editorial Team · reviewed against our sources · updated September 2026 · guidance, not a fatwa

Hicri tarih nedir?

Hicri takvim, Müslümanların kullandığı, ayın hareketini esas alan kamerî bir takvimdir. Başlangıcı, Hz. Peygamber’in Mekke’den Medine’ye hicretine (göç) dayanır; “hicri” adı da buradan gelir. Miladi takvim güneşin yıllık döngüsüne göre düzenlenirken, hicri takvim tamamen ayın evrelerine göre işler.

Bir kamerî ay, hilalin yeniden görünmesiyle başlar ve bir sonraki hilale kadar sürer. Bu doğal döngü 29 ile 30 gün arasında değiştiği için hicri aylar da bu iki değerden birini alır. Toplamda hicri yıl, miladi yıldan yaklaşık 11 gün kısadır. Günün de güneşin batışıyla başladığını, yani akşam vaktinden itibaren yeni bir hicri güne geçildiğini bilmek, tarihleri doğru yorumlamak açısından faydalıdır.

Araç bugünkü tarihi nasıl gösterir?

Yukarıdaki takvim, cihazınızın tarih ve saat bilgisini okuyarak bugünün hicri karşılığını Umm el-Kurâ referansına göre hesaplar ve ekranda gösterir. Aynı anda o güne denk gelen miladi tarihi de görürsünüz, böylece iki takvim arasında hızlıca köprü kurabilirsiniz. Herhangi bir kayıt oluşturmanıza, üye olmanıza ya da veri girmenize gerek yoktur.

Aracın altında yer alan geri sayım bölümü ise Ramazan’ın başlangıcına, Ramazan Bayramı’na, Zilhicce ayının girişine ve Kurban Bayramı’na kalan günleri canlı olarak sayar. Sayfayı her açtığınızda değerler kendiliğinden tazelenir; yani bir kutu doldurmanıza veya tarih seçmenize gerek kalmadan güncel bilgiye ulaşırsınız. Bu sayede yaklaşan mübarek vakitleri planlamak kolaylaşır.

On iki hicri ay

Hicri yıl, aşağıdaki on iki aydan oluşur. Sıralama sabittir ve her yıl aynı şekilde tekrar eder. İçlerinden Ramazan oruç ayı, Zilhicce ise hac ve Kurban Bayramı’nın bulunduğu aydır. Muharrem yılın ilk ayı olup İslam tarihi açısından ayrı bir öneme sahiptir; Recep ve Şaban ise Ramazan’a hazırlık ayları olarak bilinir.

Tarihler neden her yıl öne kayar?

Kamerî yıl yaklaşık 354 gün, güneş yılı ise yaklaşık 365 gün sürer. Aradaki bu 11 günlük fark yüzünden hicri aylar, miladi takvime göre her sene yaklaşık 11 gün geriye, yani daha erkene kayar. Bu nedenle Ramazan’ı bir yıl kışın, birkaç yıl sonra yazın idrak edebilirsiniz.

Bu kayma bir hata değil, kamerî takvimin doğasıdır. Sabit bir mevsime bağlı olmadığı için hicri aylar zamanla yılın bütün mevsimlerini dolaşır. Böylece bir ömür boyunca Ramazan orucu hem uzun yaz günlerinde hem de kısa kış günlerinde tutulabilir; bu da ibadetin farklı şartlarda yaşanmasını sağlar. Yukarıdaki geri sayım da bu kaymayı hesaba katarak size güncel süreyi verir.

Hilal ve ayın başlangıcı

Yeni bir hicri ay, gökyüzünde ince bir hilalin (yeni ayın) görülmesiyle başlar. Güneş battıktan sonra ufukta hilalin gözlenmesi, o ayın girdiğine işaret sayılır. Bu gözleme rüyet denir ve asırlardır ayın başlangıcını belirlemenin geleneksel yöntemidir.

Hava şartları, hilalin inceliği ve bulunulan coğrafya, hilalin görülüp görülemeyeceğini etkiler. Bulutlu bir gökyüzü ya da ufkun kapalı olması, hilalin gözlenmesini zorlaştırabilir. Bu yüzden aynı gün bir bölgede hilal görülürken bir başka bölgede görülmeyebilir; işte bayram tarihlerindeki küçük farklılıkların temel sebebi budur.

Hicri tarihi bilmenin faydası

Hicri tarihi bilmek, dinî hayatı planlamak açısından oldukça pratiktir. Kandiller, mübarek geceler, oruç günleri ve bayramlar kamerî aylara göre geldiği için, bugünün hangi hicri güne denk geldiğini bilmek bu vakitleri kaçırmamanıza yardımcı olur.

Ayrıca doğum, nikâh, adak veya bir ibadetin başlangıcı gibi tarihleri hicri olarak not etmek isteyenler için de bu takvim işlevseldir. Kandil gecelerini ailece anmak, çocuklara dinî günleri öğretmek veya oruç niyetini önceden planlamak isteyen herkes için hicri tarihi takip etmek güzel bir alışkanlıktır. Yukarıdaki araçla bugünün hicri karşılığını tek bakışta görebilirsiniz.

Zekâtla ilişkisi (kamerî yıl / havl)

Zekât, malın üzerinden kamerî bir yılın (havl) geçmesiyle farz olur. Yani zekâta esas malınız nisap miktarına ulaştığında, bu miktarı bir hicri yıl boyunca elinizde tuttuysanız zekât yükümlülüğü doğar. Bu süre güneş yılına değil, hicri yıla göre hesaplanır.

Bu nedenle zekât gününüzü hicri takvime göre takip etmek daha isabetli olur. Detaylı hesap için zekat hesaplama aracımızı kullanabilir, eşiğin ne olduğunu nisap sayfasından öğrenebilir, konunun temeli için de zekat nedir yazımıza göz atabilirsiniz. Ramazan’a özel fitre hesabı için ilgili sayfamız yardımcı olacaktır.

Önemli dini günler

Hicri takvim, Müslümanların yıl boyunca idrak ettiği pek çok önemli günü kapsar. Ramazan ayı oruçla geçirilir; ayın sonunda Ramazan Bayramı kutlanır. Zilhicce ayında hac ibadeti yapılır ve Kurban Bayramı bu aya denk gelir.

Bunların yanında Muharrem’in ilk günleri, Aşure günü, Regaib, Miraç, Berat ve Kadir Gecesi gibi mübarek vakitler de kamerî aylara göre belirlenir. Bu vakitlerin her biri kendi ayına bağlı olduğu için, miladi takvimde her yıl farklı bir güne denk gelir. Yukarıdaki geri sayım, bu vakitlerin en çok merak edilenlerine kalan süreyi sizin için canlı tutar; böylece hazırlıklarınızı zamanında yapabilirsiniz.

Rüyet (hilalin görülmesi) ve hesap

Ayın ne zaman başlayacağını belirlemede iki temel yaklaşım vardır. Birincisi rüyet, yani hilalin çıplak gözle veya dürbünle fiilen gözlenmesidir. İkincisi ise astronomik hesap, yani ayın konumunun matematiksel olarak önceden belirlenmesidir.

Bazı kurum ve ülkeler yalnızca rüyeti esas alırken, bazıları hesabı temel alır ya da ikisini birlikte değerlendirir. Günümüzde astronomik hesaplar oldukça isabetli olsa da, geleneksel yaklaşımı benimseyenler hilalin fiilen görülmesini şart koşabilir. Bu iki yöntem çoğu zaman aynı sonucu verir; ancak hilalin tam sınırda olduğu aylarda bir günlük fark ortaya çıkabilir. Yukarıdaki araç hesaplamaya dayalı Umm el-Kurâ referansını kullanır; bu yüzden yerel rüyet ilanlarıyla arasında zaman zaman bir gün fark olabileceğini bilmekte fayda vardır.

Doğruluk ve yerel farklılıklar

Aracın gösterdiği hicri tarih, yaygın kabul gören bir hesaplama yöntemine dayanır ve günlük kullanım için güvenilir bir referanstır. Ancak hilalin görülmesine bağlı bölgesel ilanlar sebebiyle, gösterilen tarih ile bulunduğunuz yerin resmî ilanı arasında bir günlük bir sapma olabilir.

Bu tür farklar kamerî takvimin tabiatından kaynaklanır ve olağandır. Günlük hayatta hicri tarihi takip etmek, kandilleri hatırlamak veya yaklaşan ibadetleri planlamak için araç fazlasıyla yeterlidir. Ancak özellikle Ramazan’ın başlangıcı, oruç ve bayram günleri gibi hassas tarihlerde, ülkenizin resmî dinî mercisinin duyurusunu esas almanız en doğrusudur; çünkü nihai ilan bölgesel rüyet ve resmî kararlara göre yapılır.

Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve fetva niteliği taşımaz. Dinî hükümler mezhebe ve içtihatlara göre farklılık gösterebilir; bayram, oruç ve ibadet tarihleri bölgesel rüyet ilanlarına göre değişebilir. Kesin bilgi ve şahsınıza özel durumlar için ehil bir âlime veya ülkenizin resmî dinî merciine danışınız.

Frequently asked questions